حفاظت غیرفعال در برابر آتش  (PFP) یک جزء ضروری هر طرح ایمنی در برابر آتش است. این عنصر به طور فزاینده‌ای در حفاظت از افراد و به حداقل رساندن خسارت به ساختمان‌ها در اثر آتش و دود اهمیت پیدا می‌کند.سیستم‌های اطفاء حریق غیرفعال با جلوگیری از گسترش آتش و کاهش شدت آن عمل می‌کنند. این عبارت به طیف وسیعی از محصولات و رویه‌ها اشاره دارد، اگر چه معمولاً برای توصیف موادی که در ساختمان‌ها به کار می‌روند و آنها را در برابر آتش مقاوم‌تر می‌کنند، استفاده می‌شود.

دو هدف اصلی سیستم‌های حفاظت غیرفعال در برابر آتش، ایمن‌سازی ساختمان برای تخلیه و در عین حال جلوگیری از تبدیل آتش به تهدیدی برای جان افراد است.

آتش معمولاً از یک مورد به مورد دیگر گسترش می‌یابد، که برخی از محصولات PFP سعی در مقابله با آن دارند، و سپس از اتاقی به اتاق دیگر، که مواردی مانند مواد منبسط شونده سعی در جلوگیری از آن دارند. صرف نظر از رویکرد اتخاذ شده، هدف اساسی PFP محدود کردن یا متوقف کردن گسترش آتش است.

هدف از حفاظت غیرفعال در برابر آتش چیست؟

  حفاظت غیرفعال در برابر آتش در ساختمان‌ها , مجموعه‌ای از اقدامات است که برای ارتقای حفاظت در برابر آتش در سازه‌ های مختلف طراحی شده است. هدف آن کمک به کاهش سرعت گسترش آتش یا مهار شعله‌ها با نصب دیوارها، کف‌ها و درهای مقاوم در برابر آتش است. با محصور کردن بخش‌های ساختمان، خسارات احتمالی ناشی از آتش‌سوزی محدود می‌شود. همچنین این یک روش مفید برای ایجاد  زمان بیشتر به ساکنان برای تخلیه ایمن ساختمان در صورت وقوع آتش‌سوزی است. هنگام تلاش برای درک اهمیت مهار آتش غیرفعال، دانستن نحوه عملکرد آن مفید است. با استفاده از مواد محافظت در برابر آتش غیرفعال که می‌توانند در برابر دماهای بالا مقاومت کنند، یکپارچگی سازه ساختمان تا حد زیادی افزایش می‌یابد. با نصب اقدامات محافظت در برابر آتش غیرفعال، فروریختن سازه‌ها مدت زمان بیشتری طول می‌کشد و سایر مشکلات مانند گسترش آتش یا دود نیز محدود می‌شود.

تفاوت بین حفاظت فعال و غیرفعال در برابر آتش در ساختمان‌ها چیست؟

حفاظت فعال و غیرفعال در برابر آتش در ساختمان‌ها، هر دو عناصر حیاتی در محافظت از سازه‌ها در برابر خطرات آتش‌سوزی هستند، اما عملکرد آنها متفاوت است. حفاظت فعال در برابر آتش شامل سیستم‌های تشخیص، اعلام خطر و سرکوب آتش است که برای کار کردن به اقدام نیاز دارند، مانند آب‌پاش‌ها، کپسول‌های آتش‌نشانی و سیستم‌های هشدار. این سیستم‌ها به طور فعال به حوادث آتش‌سوزی پاسخ می‌دهند تا آنها را کنترل یا خاموش کنند. در مقابل، سیستم‌های حفاظت غیرفعال در برابر آتش شامل اجزای ساختمان و استراتژی‌های طراحی با هدف مهار آتش‌سوزی و جلوگیری از گسترش آن، مانند دیوارها، درها و موانع مقاوم در برابر آتش، هستند. این سیستم‌ها برای عملکرد خود نیازی به حرکت یا محرک خارجی ندارند، زیرا در سازه تعبیه شده‌اند تا آسیب‌های ناشی از آتش‌سوزی را تقسیم‌بندی و محدود کنند. این سیستم‌ها در کنار هم، یک استراتژی جامع ایمنی در برابر آتش‌سوزی ارائه می‌دهند.

حفاظت غیرفعال در برابر آتش


هنگام مقایسه نمونه‌هایی از  
حفاظت فعال و غیرفعال در برابر آتش ، مفید است که ابتدا تعریف حفاظت غیرفعال را درک کنید. حفاظت غیرفعال در برابر آتش یا PFP، اصطلاحی کلی برای سیستم‌ها و ابزارهای درون یک ساختمان است که نیازی به فعال شدن یا عملکرد دستی ندارند. هدف اصلی مواد حفاظت غیرفعال در برابر آتش، جداسازی و جلوگیری از گسترش آتش در سراسر ساختمان است. رایج‌ترین اشکال PFP عبارتند از:

درب‌های ضد حریق

درب‌های ضد حریق،  درب‌های تخصصی هستند که برای مقاومت در برابر آتش‌سوزی تا حد امکان طراحی شده‌اند. به عنوان مثال، اگر درب ضد حریق در اتاقی که آتش‌سوزی در آن رخ داده است بسته شود، از گسترش آتش به خارج از اتاق قبل از رسیدن نیروهای آتش‌نشانی جلوگیری می‌کند. این درب‌ها برای کار کردن نیازی به «فعال شدن» ندارند، به همین دلیل به عنوان محافظ غیرفعال در نظر گرفته می‌شوند.

تقسیم‌بندی آتش

به همین ترتیب، از آنجایی که جداسازی آتش به طراحی ساختمان مربوط می‌شود، نوعی محافظت غیرفعال است نه فعال. جداسازی آتش به معنای تقسیم یک ملک به بخش‌ها یا واحدهای کوچک است تا از سوختن کل ساختمان توسط آتش جلوگیری شود. هر بخش یا محفظه مهار آتش مجهز به درهای ضد حریق یا موانع حفره‌ای است، به عنوان مثال، برای جلوگیری یا کند کردن پیشرفت آتش یا دود.

رنگ منبسط شونده

وقتی  رنگ منبسط شونده  در معرض حرارت زیاد، مانند حرارت ناشی از آتش‌سوزی قرار می‌گیرد، متورم و زغال می‌شود. با افزایش ضخامت رنگ و تولید زغال، این رنگ به یک لایه عایق محافظ تبدیل می‌شود و از سازه‌های زیرین خود محافظت می‌کند. این امر می‌تواند نقش محوری در تضمین پابرجا ماندن ساختمان داشته باشد، زیرا می‌تواند به طور مؤثر از ستون‌های باربر محافظت کند.

چگونه حفاظت فعال و غیرفعال در برابر آتش در ساختمان‌ها با هم کار می‌کنند تا ایمنی را به حداکثر برسانند

اگرچه یادگیری تفاوت بین سیستم‌های حفاظت در برابر آتش فعال و غیرفعال مفید است، اما درک این نکته نیز مهم است که هر دو نوع حفاظت به طور هماهنگ با هم کار می‌کنند. هر دو سیستم آتش فعال و غیرفعال برای همکاری با یکدیگر، کمک به نجات جان انسان‌ها و محافظت از ساختمان طراحی شده‌اند.

سیستم‌های حفاظتی فعال معمولاً برای خاموش کردن آتش طراحی می‌شوند، در حالی که سیستم‌های غیرفعال با محدود کردن گسترش آتش، از اقدامات فعال انجام شده پشتیبانی می‌کنند. هنگامی که یک سیستم دچار نقص می‌شود، سیستم دیگر برای مدیریت آتش در محل قرار می‌گیرد.

برای مثال، اگر سیستم آب‌پاش به دلیل یخ‌زدگی لوله‌ها یا نقص سیم‌کشی از کار بیفتد، یک درب ضد حریق از گسترش آتش در حین رسیدن نیروهای امدادی جلوگیری می‌کند. به طور مشابه، اگر درب ضد حریق به درستی بسته نشده باشد، می‌توان از کپسول آتش‌نشانی برای جلوگیری از رسیدن آتش به درگاه استفاده کرد.

چرا داشتن یک استراتژی حفاظت غیرفعال در برابر آتش مهم است؟

  هر سازه‌ای، صرف نظر از بزرگی یا کوچکی آن، باید یک طرح آتش‌نشانی اضطراری داشته باشد. در آیین نامه های ساختمانی م مقررات ملی ساختمان  در ایران( در آیین‌نامه ساختمان ۲۰۱۹، ایمنی در برابر آتش، سند مصوب B – الزام B3، گسترش آتش داخلی (سازه)  در خارج از کشور ) آمده است: «ساختمان باید به گونه‌ای طراحی و ساخته شود که در صورت آتش‌سوزی، پایداری آن برای مدت معقولی حفظ شود»، بنابراین رعایت این قوانین و مقررات بسیار مهم است. حفاظت غیرفعال در برابر آتش، جزء کلیدی هر استراتژی آتش‌نشانی اضطراری است زیرا برای سه هدف اساسی ایجاد شده است:

  • برای کاهش میزان خسارت مالی ایجاد شده، با اطمینان از سالم ماندن سازه ساختمان.
  • برای افزایش مدت زمانی که مردم باید ساختمان‌ها را تخلیه کنند، با سخت‌تر کردن گسترش آتش از اتاقی به اتاق دیگر.
  • برای نجات جان افراد درون ساختمان‌ها، با محافظت از مسیرهای فرار.

تأمین PFP در هر سازه‌ای، چه مسکونی و چه غیرمسکونی، الزامی است.  مقررات ساختمانی ۲۰۱۰، ایمنی در برابر آتش‌سوزی و سند مصوب B  ، مقرراتی هستند که هنگام ساخت ساختمان‌های جدید، بازسازی ساختمان‌های قدیمی یا گسترش سازه‌های موجود در انگلستان باید رعایت شوند. این سند بیان می‌کند که «اگر قرار است یک عنصر جداکننده آتش مؤثر باشد، هر اتصال یا نقص در تناسب، یا بازشو برای عبور تاسیسات از داخل عنصر، باید به طور مناسب با آب‌بندی یا آتش‌بند محافظت شود تا مقاومت عنصر در برابر آتش مختل نشود».

 

طرح حفاظت غیرفعال در برابر آتش

افراد باید بتوانند با خیال راحت ساختمان را تخلیه کنند. به دلیل شرایط خارجی و سردرگمی، احتمال اینکه افراد برای فرار به زمان بیشتری نسبت به آنچه معمولاً فرض می‌شود نیاز داشته باشند، بیشتر است. مسیر فرار باید بتواند برای مدت طولانی در برابر آتش مقاومت کند، صرف نظر از اینکه در بقیه سازه چه می‌گذرد.

بخش‌بندی

اگر آتش‌سوزی فقط در یک بخش از سازه رخ دهد، برای تیم‌های واکنش اولیه آسان‌تر است که با آن مقابله کنند. در نتیجه، احتمال تخلیه ایمن افراد نیز بیشتر می‌شود. با اطمینان از اینکه دیوارها، سقف‌ها و کف‌ها می‌توانند در برابر آتش مقاومت کنند، می‌توان از گسترش آن در سراسر تأسیسات جلوگیری کرد.

استخراج دود

در هنگام آتش‌سوزی، استنشاق دود سمی، افراد بیشتری را نسبت به خود آتش می‌کشد. این امر مانع از دید می‌شود و باعث وحشت و خفگی احتمالی می‌شود. دود همچنین به گسترش آتش کمک می‌کند. به دلیل این عوامل، داشتن یک سیستم کانال‌کشی مؤثر برای حذف دود، عنصر مهمی از هر استراتژی حفاظت غیرفعال در برابر آتش است.

حفاظت سازه‌ای

سازه یک ساختمان می‌تواند در اثر آتش‌سوزی فرو بریزد. با این حال، اگر سازه باربر ساختمان محافظت شود، در برابر دماهای بالا مقاوم‌تر خواهد بود. تجهیز یک ساختمان با محافظ سازه‌ای می‌تواند به حفظ آن پس از آتش‌سوزی کمک کند. یک سیستم محافظ سازه‌ای مؤثر همچنین باعث می‌شود که تأسیسات پس از آتش‌سوزی به جای تخریب، بازسازی شوند.

تضمین ایمنی افرادی که ممکن است در داخل سازه‌های در حال سوختن به دام افتاده باشند، دشوار است. این امر مستلزم ترکیب مناسبی از کالاها، رویه‌ها و سیستم‌ها است. انجام صحیح آن به ساختمان خاص بستگی دارد، زیرا هر سازه منحصر به فرد بسته به اندازه، شکل، عملکرد و مصالح مورد استفاده در ساخت و ساز، نیازهای متمایز خود را دارد. با این حال، اگر اقدامات احتیاطی فعال و غیرفعال را همزمان انجام دهید، شانس بیشتری برای بیرون آوردن ایمن همه افراد از یک ساختمان در حال سوختن خواهید داشت.

درخواست مشاوره فنی

ارائه بهترین راهکارهای مناسب در حوزه سیستم های حفاظت در برابر حریق